Piękna skóra wiosną – wykorzystanie naturalnych olejów
Oleje wykorzystywane w kosmetyce to bogactwo substancji, które dobrać można do każdego rodzaju skóry. Wybór odpowiedniego oleju jest w stanie zapewnić idealną pielęgnację osobom z różnym typem skóry.
- skóra sucha i bardzo sucha – olej z awokado, olej makadamia, masło shea, olej ze słodkich migdałów, olej z wiesiołka, olej z pestek malin
- skóra tłusta, mieszana i problematyczna – olej jojoba, olej z czarnuszki, olej konopny, lniany, olej z pestek winogron
- cera dojrzała – olej z opuncji figowej, olej arganowy, olej rokitnikowy, lniany
Olej migdałowy
Olej migdałowy jest olejem roślinnym, który pozyskuje się poprzez tłoczenie na zimno nasion drzewa migdałowego lub ekstrakcję i końcowe rafinowanie. Migdały zawierają około 50% tłuszczu , 20% substancji białkowych, śluzy, witaminy B2, A, E i D oraz sacharozę. W skład oleju wchodzą niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), jak kwas olejowy, kwas linolowy oraz wyższe kwasy tłuszczowe- palmitynowy i stearynowy. Olej pozyskiwany może być z dwóch odmian migdałów- słodkiej oraz gorzkiej. W kosmetyce wykorzystuje się olej ze słodkich migdałów. Jest on cieczą o charakterystycznej jasnożółtej barwie oraz łagodnym, słodkawym smaku i zapachu. Słabo rozpuszcza się w wodzie i alkoholu. Wykorzystuje się go di produkcji perfum, mydeł, kremów, w olejkach do masażu i preparatach do pielęgnacji włosów. Jest bardzo dobrym emolientem, zmiękcza i wygładza naskórek. Olej migdałowy nadaje się do każdego rodzaju skóry, nie pozostawia tłustej warstwy, dobrze się wchłania, jest łagodny i nie drażni. Pozwala to na stosowanie nawet u bardzo małych dzieci. Stosuje się go w leczeniu egzemy, atopii, do skóry suchej i podrażnionej, alergicznej, a także w profilaktyce rozstępów. Dzięki obecności w składzie witamin A i E wykazuje też działanie przeciwzmarszczkowe i nadaje skórze blasku. Obecne w oleju kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 sprawiają, że olej opóźnia procesy starzenia się skóry, łagodzi podrażnienia i delikatnie natłuszcza oraz wzmacnia płaszcz hydrolipidowy. Przy systematycznym użyciu zapewnia skórze właściwe nawilżenie i elastyczność. Olej ze słodkich migdałów może być wykorzystywany w różnorodny sposób: jako odżywka i maseczka do włosów, serum do twarzy, krem pod oczy, balsam po opalaniu, kosmetyk na odparzenia pieluszkowe, do pielęgnacji całego ciała. Najcenniejszy jest olej nierafinowany (tłoczony na zimno). Ma on najwięcej cennych właściwości.
Olej arganowy
Olej arganowy ma cenne wartości odżywcze i antyoksydacyjne, przez co znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Składniki oleju przeciwdziałają oznakom przedwczesnego starzenia się skóry, mają również znaczenie lecznicze w dolegliwościach skórnych. Drzewa arganowe rosną w Maroku, są długowieczne i wiecznie zielone. Roślina przystosowała się do suchego klimatu i ubogiej w sole mineralne gleby. Olej arganowy nazywany niekiedy marokańskim złotem ma kolor pomarańczowy i delikatny orzechowy zapach. Pozyskuje się go z jąder nasiennych otrzymywanych z dojrzałych owoców. W celu zwiększenia produkcji i uzyskania tańszego oleju zaczęto używać metody tłoczenia na zimno, co zwiększa też termin przydatności oleju do spożycia. Główny składnik oleju arganowego to mono, di-, i triglicerydy, głównie nienasyconych kwasów tłuszczowych. Olej jest bogaty w tokoferol- (składnik witaminy E) silny przeciwutleniacz. Ma szereg właściwości kosmetycznych- pielęgnuje, odżywia i regeneruje skórę, chroni przed przedwczesnym pojawieniem się zmarszczek, przeciwdziała podrażnieniom, działa odżywczo na skórę po opalaniu. Olej arganowy szybko się wchłania, wygładzając i uelastyczniając skórę. Pozwala to wykorzystać go do masażu i do wszelkiej maści kosmetyków do skóry dojrzałej i suchej, kremów do rąk, balsamów do ciała, do produkcji mydeł i szamponów. Olej działa rewitalizująco, może być stosowany przy cerze trądzikowej i tej skłonnej do alergii, spłyca blizny i wyrównuje ich koloryt. W Maroku olej stosuje się w leczeniu różnych dolegliwości, jak: suchość skóry, trądzik, łuszczyca, ospa wietrznej czy egzema. Dzięki wysokiej zawartości kwasu linolowego jest on postrzegany jako lekarstwo na stany zapalne skóry.
Olej konopny
Konopie znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach przemysłu, również kosmetycznym. Olej konopny pozyskuje się z nasion konopi. Ma on właściwości pielęgnacyjne. Bogaty jest w nienasycone kwasy tłuszczowe, zawiera kwas fitynowy, cholinę, trigonelinę, lecytynę, chlorofil, witaminę K, tokoferol, żelazo, wapń, cynk, fosfor oraz magnez. Składniki zawarte w oleju działają przeciwstarzeniowo, ujędrniająco, regulują wydzielanie serum, wybielają przebarwienia i złuszczają naskórek. Dodatkowo chlorofil ma działanie antyseptyczne, ściągające i wspomaga pielęgnację skóry tłustej, witamina K pomaga zmniejszyć rumień, tokoferole to silne antyoksydanty, żelazo działa antyutleniająco, regeneruje skórę i bierze udział w syntezie kolagenu. Wapń z kolei poprawia funkcjonowanie naczyń krwionośnych, regeneruje komórki skóry i nawilża ją. Cynk wpływa na metabolizm kolagenu i uczestniczy w wytwarzaniu prostaglandyn, które wpływają na regulację wydzielania sebum. Magnez natomiast dostarcza energii komórkom, a także regeneruje skórę i działa antyoksydacyjnie. Zawarte w oleju kwasy tłuszczowe pozwalają chronić skórę przed utratą wody i wspomagają barierę ochronną w takich chorobach, jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. Dzieje się tak dzięki zawartości kwasu linolowego oraz alfa-linolenowego. Kosmetyki, które zawierają w składzie olej konopny to mydła, szampony, odżywki do włosów, kremy do pielęgnacji ciała i olejki do masażu.
Inne wybrane oleje stosowane w kosmetyce
Olej jojoba to płynny wosk pozyskiwany z nasion jojoba, zbieranych z krzewu rosnącego głównie w Ameryce Południowej. Skład oleju jojoba przypomina ludzkie sebum, co pozwala mu się sprawdzać w sytuacji, gdy konieczne jest jego wyregulowanie – tak w przypadku cery tłustej, jak i suchej. Dodatkowo, zawarta w nim witamina E sprawie, że kosmetyki z tym olejem doskonale sprawdzają się w zapobieganiu powstawaniu zmarszczek. Olej jojoba, poza klasycznym zastosowaniem jako dodatek do kremów nawilżających, może być dodawany też do domowych masek na twarz i peelingów. Dobrze sprawdza się też po opalaniu.
Olej awocado bogaty jest w witaminę A, C i E, białko, miedź i tłuszcze jednonienasycone. Olej pozyskuje się z wysuszonego miąższu owocu przez tłoczenie na zimno lub macerację miazgi wodą i odwirowanie. Olej z awokado reguluje gospodarkę wodno-lipidową, regeneruje i odżywia skórę. Doskonale goi płytkie zranienia i podrażnienia skóry. Nadaje się do skóry suchej, uszkodzonej i popękanej. Olej jest łagodny dla skóry, zmiękcza i tworzy okluzję. Wykorzystywany w kremach do pielęgnacji i leczenia skóry łuszczycowej oraz jako dodatek do kremów natłuszczających i przeciwstarzeniowych.
Olej z czarnuszki. Czarnuszka siewna wykorzystywana jest w kosmetyce ze względu na swoje działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Głównym składnikiem oleju z czarnuszki jest tymochinon, który działa przede wszystkim na bakterie i wirusy. Poza tym niweluje wolne rodniki, co pozwala wykorzystywać go w kosmetykach o działaniu przeciw starzeniu się skóry. Zawarte w oleju z czarnuszki kwasy omega-6 i omega-9 poprawiają strukturę błon komórkowych oraz wykazują działanie ochronne dla skóry, a nigellon i karwakrol działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Cenne składniki pozyskuje się z nasion. Olej tłoczy się na zimno i wykorzystuje się w leczeniu alergii, dermatoz i grzybic. Preparaty na bazie czarnuszki stosowane są do masażu i jako środek rozluźniający spięte mięśnie.
Olej kokosowy to substancja pozyskiwana z owoców palmy kokosowej uprawianej głównie w Afryce. jest produktem bogatym w średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, zawiera także witaminy E i K, żelazo i związki fenolowe. Daje mu to działanie przeciwutleniające, pozwala wzmacniać odporność komórkową oraz działać przeciwstarzeniowo. Na skórze tworzy barierę ochronną i ma dużą zdolność wiązania wody w skórze. Pozytywnie wpływa na skórę nadmiernie rogowaciejącą i przesuszoną, a także tą z atopowym zapaleniem skóry. O ostatecznych właściwościach oleju kokosowego decyduje jego forma i sposób pozyskiwania (masło kokosowe, olej pozyskiwany z tłoczenia suchej pulpy owocowej czy olej kokosowy frakcjonowany).
Olej lniany – wymaga wzmianki chociażby dlatego, że bardzo dobrze sprawdza się jako emolient w atopowym zapaleniu skóry, a jego właściwości wykorzystywać można do pielęgnacji skóry już od pierwszych dni życia. Ma on zbliżone właściwości do oleju z konopi siewnych- charakteryzuje się wysoką zawartością niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT).
O bogactwie właściwości olejów wykorzystywanych do celów kosmetycznych można by pisać wiele. Intensywnie nawilżają, regenerują i odżywiają skórę, chroniąc ją przed czynnikami zewnętrznymi. Działają przeciwstarzeniowo, łagodząco i przeciwzapalnie, ujędrniają i chronią przed przeznaskórkową utratą wody. Cenione są ze względu na bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych i witamin. Istotne, by wybierać te pozyskiwane metodą tłoczenia na zimno i odpowiednio dobierać do typu skóry.
Źródła
- Caputa J., Nikiel-Loranc A., Zastosowanie oleju konopnego w kosmetologii, Kosmetologia Estetyczna, 4 / 2019 / vol. 8, s. 461-463
- Hałas P., Nawrocka-Bogusz H., Zastosowanie oleju arganowego w kosmetologii, s. 267-270
- Kaźmierczak A., Wcisło-Dziadecka D., Zmarzły N., Zdrowie z natury – czarnuszka siewna w produktach kosmetycznych i leczniczych, Post N Med 2018; XXXI(1A): s. 61-64
- Matławska I., Łajs I., Znaczenie spożywcze, lecznicze i kosmetyczne oleju arganowego, Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 106-113
- Piotrowska A., Totko-Borkusiewicz N., Klucznik A., Olej kokosowy – możliwości zastosowań kosmetycznych, Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2019, s. 136-144
- Przybylak Z., Kordus K., Świadomość społeczeństwa na temat wykorzystania oleju konopnego, Kosmetologia Estetyczna, 4 / 2018 / vol. 7, s. 393-396
- https://www.wiadomoscidermatologiczne.pl/artykul/zastosowanie-oleju-lnianego-w-atopowym-zapaleniu-skory, dostęp 20.04.2026
- https://www.lorealparis.pl/olejek-jojoba-najlepszy-przyjaciel-tlustej-skory, dostęp 20.04.2026
- https://biotechnologia.pl/kosmetologia/awokado-nie-tylko-smakuje-ale-rowniez-upieksza,12851, dostęp 18/.04.2026
- https://biotechnologia.pl/kosmetologia/aktualnosci/olej-migdalowy-zrodlo-odzywczych-skladnikow,1320, dostęp 15.04.2026
